Gal (lenga)

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Pagina d’ajuda sus l’omonimia Pels articles omonims, vejatz gal (omonimia).

Lo gal (var. gau) o gallés (de confondre pas amb lo galés) es una lenga celtica anciana que se parlava en Euròpa entrò la fin de l'Empèri Roman. Dins un sens estrech, lo gal èra la lenga parlada pels abitants cèltas de Gàllia (França e Belgica modèrnas). Dins un sens larg, designa tanben las varietats parladas en Euròpa centrala (lo "noric"), e dins una part dels Balcans, e en Asia Minora ("lo galacian"). E de còps que i a, inclutz tanben lo lepondic, lenga celtica del nòrd d'Itàlia.

Amb lo lepondic e lo cèltiber parlat dins la peninsula iberica, lo gal forma lo grop geografic de las Lengas celticas continentalas. Las relacions lingüisticas precisas entre elas, coma entre elas e las lengas celticas insularas modèrnas, son incertanas e debatudas pr'amor de sas escassas atestacions.

Lo gal apareis cap a l'an 800, sovent d'un biais fragmentari, per d'inscriptions sus de calendièrs, troces de terralha, monuments funeraris, short dedications to gods, peças de moneda, statements of ownership, and other texts, possibly curse tablets. Los tèxtes en gal foguèron d'en primièr escrits en alfabet grèc en Occitània e dins una varietat d'ancian alfabet italic dinl lo nòrd d'Itàlia. Après la conquista romana d'aquelas regions, l'escritura passèt a l'alfabet latin.

Lo gal foguèt descaçat per lo latin vulgar[1] e diferentas lengas germanicas cap al sègle V.

Nòtas[modificar | modificar la font]

  • L'adjectiu correspondent es gal galla (var. gau galla) o gallés -esa.
    • for the early development of Vulgar Latin (the conventional term for what could more adequately be named "spoken Latin") see Mohl, Introduction à la chronologie du latin vulgaire (1899) and Wagner, Introduction à la linguistique française, avec supplément bibliographique (1965), p. 41 for a bibliography.