Gaius Marius
Gaius Marius (157 avC, Cereatae - 86 avC, Roma) es un important generau e òme politic roman dau començament dau periòde de crisi de la Republica Romana.
D'origina equestra, participèt au sètge de Numància en 134-133 avC e comencèt son cursus honorum en 121. Se raprochant de la faccion dei Populares, venguèt tribun en 119 e pretor en 116. En 109, foguèt nomat luòctenent de Quintus Caecilius Metellus que menava la guèrra còntra Jugurta en Numibia. Lo remplacèt en 107 e organizèt una reforma prefonda de l'armada romana en engatjant de volontaris pagats e en modernizant l'armament dau legionari. Aquò li permetèt de professionalizar lei soudats romans e d'obtenir de victòrias resclantissentas còntra Jugurta (105), lei Teutons (102) e lei Cimbres (101).
Pasmens, a son retorn a Roma, foguèt pas capable de s'impausar dins lo jòc politic de la Republica e intrèt pauc a pauc en rivalitat amb Sulla, la figura principala dau partit aristocratic deis Optimates. Après la Guèrra Sociala (91-88), Marius obtenguèt, amb lo sostèn dau partit popular, la direccion de la guèrra còntra Mitridates VI ja fisada a Sulla. Aquò marquèt la rompedura entre lei dos òmes. Marius foguèt proscrich per Sulla, mai poguèt aprofichar la partença de son rivau per l'Orient per desbarcar a Roma. I prenguèt lo poder amb l'ajuda de Cinna, ordonèt lo chaple de seis adversaris, mai moriguèt quauquei jorns après son succès. Lo retorn de Sulla entraïnèt una repression fòrça violenta còntra sei partisans en 82.
Liames intèrnes
[modificar | modificar lo còdi]Bibliografia
[modificar | modificar lo còdi]- Jean-Michel David, La République romaine de la deuxième guerre punique à la bataille d'Actium, Éditions du Seuil, 2000, pp. 212-264.
- François Hinard, Sylla, París, Fayard, 1985, 327 p.