Tawantinsuyu : Diferéncia entre versions

Salta a la navegació Salta a la cerca
L'armament èra en revènge relativament limitat e leis Incas melhorèron gaire la tecnologia andina dins aqueu sector. La [[pèira]] e la [[fusta]] demorèron lei materiaus pus utilizats tant per leis armas que per lei proteccions. Lo metau ([[coire]] ò [[bronze]]) èra rar e pauc resistent. Aquò donava ges d'avantatges ais Incas còntra lei pòbles vesins qu'avián de conoissenças tecnologicas similaras. Còntra leis [[Espanha|Espanhòus]], protegits per d'armaduras d'[[acièr|acier]] e dotats d'[[arma de fuòc|armas de fuòc]], aquel armament foguèt ineficaç e expliquèt en partida lei premierei desfachas incas. Lei [[malautiá]]s europèas que decimèron la populacion foguèron pereu un factor important a l'origina de la victòria [[Espanha|espanhòla]]. Pasmens, en despiech d'aquela inferioritat tecnologica, lo saber militar deis Incas li permetèt d'infligir plusors desfachas ais Europèus ([[Batalha d'Ollantaytambo]]|Ollantaytambo]]...) e de resistir fins a [[1572]].
 
=== Organizacion sociala e demografia ===
 
==== Organizacion sociala ====
 
La ierarquia sociala au sen de l'Empèri Inca èra aquela deis autrei comunautats [[Andes|andinas]]. D'un biais generau, existiá tres classas gropant lei trabalhaires (païsans e artesans), l'aristocracia locala e l'aristocracia auta. La darriera classa èra unicament compausat dau clan inca qu'assegurava totei lei responsabilitats politicas, militaras e religiosas pus importantas de l'Empèri. Lo passatge d'una classa a una autra èra rar. Èra possible per un trabalhaire que se destriava sus lo prat batalhier d'agantar lei rengs de l'aristocracia locala. Dins de cas pus rars, principalament per de rasons politicas, un cap locau podiá èsser integrat a l'aristocracia superiora e obtenir de responsabilitats importantas.
 
Lo grop sociau de basa èra la familha formada per lei parents e seis enfants pas encara maridats. Lo marit s'ocupava generalament dei trabalhs exteriors e la frema de l'entretenença de l'[[ostal|ostau]]. La solidaritat entre lei familhas d'un meteis vilatge èra sovent fòrta e entretengudas per de maridatges. Aqueu darrier aviá luòc entre 20 e 25 ans per leis òmes e 16 a 20 ans per lei fremas. Un pareu novèu podiá alora s'establir dins un ostau novèu. Obteniá alora totei lei drechs e lei deures fixats per la [[lei|lèi]] (ajudas de l'Estat, conscripcion, corvadas...).
 
==== Demografia e lengas ====
 
La populacion de l'Empèri Inca es mau coneguda car lei recensaments administratius an disparegut en causa de la conquista<ref>Lo biais de legir lei ''quipus'' a tanben disparegut, çò que limita l'esplecha dei descubèrtas.</ref>. La màger part deis estimacions modèrnas donan un nombre compres entre 6 e 14 milions e de resultats pus largs van de 4 a 37 milions.
 
Lo [[quíchoa]] èra la lenga principala dau poder e, segon certanei fònts, la [[lenga oficiala]] de l'Empèri. Pasmens, i aviá una multitud de parlars au sen dau territòri inca (fins a 700 segon certaneis estimacions) e de lengas, coma l'[[aimara (lenga)|aimara]], gardèron una influéncia importanta.
 
=== Organizacion economica ===
38 734

cambiaments

Menú de navigacion