Ducat de Savòia

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Salta a la navegació Salta a la cerca

Lo Ducat de Savòia (en latin: Ducatus Sabaudiae; en francés: Duché de Savoie, en italian: Ducato di Savòia) foguèt un estat integrant del Sacre Empèri Romanogermanic a la part septentrionala de la peninsula Itàlica, aital coma dins zònas de l'actuala França, entre 1416 e 1714 e regit per la Dinastia Savòia. Aquel estat foguèt lo successor del Comtat de Savòia e lo predecessor del Reialme de Sardenha-Piemont, a lo sieu torn embrion del Reialme d'Itàlia.

Situacion geografica[modificar | modificar la font]

Lo Ducat de Savòia s'estendiá dins una ampla zòna a caval entre las actualas França e Itàlia. La capitala, Chambéry, èra a l'actual departament francés de la Savòia, d'ont èra originària la familha. Aital meteis englobèt las tèrras de l'actuala Nauta Savòia a França e las zònas italianas de la Val d'Aosta e del Piemont, en arribant a aténher una sortida a la mar mercés a l'aquesiment lo 1388 del Comtat de Niça. Al Piemont los limits del ducat èran mens marcats, en mantenent de contunhas guèrras amb los Visconti e Anjau pel contraròtle del Marquesat de Montferrat e Saluças.

En 1418 Amadèu VIII atenguèt la sobeiranetat totala sus las vilas de Turin e Pineròl, en transportant lo centre de gravetat del meteis ducat cap a la peninsula Italica, en transportant lo 1562 la capitala dins la vila de Turin.

Creacion[modificar | modificar la font]

Lo 19 de febrièr de 1416 l'emperaire Segimon E del Sacre Empèri Romanogermanic concediguèt lo títol de Ducat de Savòia dins l'ancian Comtat de Savòia, en avent aital una autonomia politica sens precedent en quin territòri que siá del Sacre Empèri Romanogermanic. A comptar d'aqueles moments los successors de Amadèu VIII, titular de la dinastia Savòia, utilizaràn, en mai del títol de comte, lo títol de pòrti de Savòia.

En 1536 foguèt ocupat per Francesc E de França, moment que se mantenguèt la siá "independéncia formala" mas que se reordenèt la siá politica intèrna, en li concedissent aital un parlament amb sedença dins la vila de Chamberí. Lo 1559 l'ocupacion cessèt e lo parlament se convertiguèt dins un senat. Lo 1601, ras d'un conflicte de tretze ans amb lo Reialme de França, Carles Manuel E de Savòia donèt als territòris de Bressa, Bugey, Valromey e Gex a Enric IV de França en escambi del marquesat de Saluças.

En 1630 se produsiguèt una nòva ocupacion francesa, en obligant als ducs de Savòia a cedir la fortalesa de Pineròl a França mejançant la signatura del Tractat de Cherasco de 1631. Refusada una aliança amb França, lo Ducat de Savòia foguèt ocupat tornarmai entre 1690 e 1696, aital coma entre 1703 e 1713.

Conversion en reialme[modificar | modificar la font]

En finalizar la Guèrra de Succession Espanhòla, e amb la signatura del Tractat d'Utrecht l'an 1713, lo Ducat de Savòia recuperèt las siás possessions originalas e recebèt lo Reialme de Sicília, en essent nomenat rei de Sicília Victor Amadèu II de Savòia l'an 1713.[1]

En 1720, après la Guèrra de la Quadrupla Aliança, lo pòrti escambièt lo Reialme de Sicília amb l'Empèri austrian en escambi del Reialme de Sardenha, en passant a conformar a comptar d'aquel moment lo nòu Reialme de Sardenha-Piemont.

Cession a França[modificar | modificar la font]

Entre 1792 e 1814 lo Ducat foguèt ocupat per la França Revolucionària, e lo 1860 coma consequéncia del supòrt francés a l'unificacion italiana la region istorica de la Savòia foguèt cedida al Segond Empèri Francés de Napoleon III, en creant los actuals departaments de Savòia e la Nauta Savòia.

Vejatz tanben[modificar | modificar la font]

  • Nacionalisme savoian

Referéncias[modificar | modificar la font]

  1. Agustí,