Vejatz lo contengut

Aramèu

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
(Redirigit dempuèi Arameu)
Infotaula de lengaAramèu
ܠܫܢܐ ܐܪܡܝܐ Modifica el valor a Wikidata

Modifica el valor a Wikidata
RegionCreissent fertil (Levant, Mesopotamia, Sinai, Anatolia Sud-orientala), Arabia Orientala, Pèrsia[1]
Classificacion lingüistica
Còdis lingüistics
Mòstra
ܫܠܡܐ (shlama!) 'adiu' e 'patz'

L'aramèu (en aramèu ארמיא ܐܪܡܝܐ arāmāyā) es una branca de las lengas semiticas. Son nom ven d'Aram, una anciana region del centre de Siria. Aquesta lenga es, mai precisament, part de la sosfamilha semitica nòrd-occidentala, que compren tanben las lengas cananèas coma l'ebrèu e lo fenician. L'alfabet aramèu foguèt adoptat per mantuna lenga de la contrada e es l'avantpassat dels alfabets ebrèu e arab modèrns. Foguèt la lenga administrativa de l'Empèri Pèrsa al sègle VI aC. Actualament de varietats de l'aramèu subsistisson dins maitas comunitats mai o mens isoladas en Asia e l'Orient Mejan, que sián crestianas o jusievas que la mai importanta son los assirians. Pasmens en general es una lenga en perilh d'extincion.

Classificacion

[modificar | modificar lo còdi]
Estèla amb una inscripcion en aramèu dedicada al dieu Salm, del sègle V aC, trobada a Taima en Arabia.

la classificacion dels parlars aramèus es[2]:

  • aramèu imperial-mejan-modèrn
    • aramèu lmperial (700 abC-300 abC)
    • aramèu mejan-modèrn
      • aramèu de l'èst
      • aramèu central de l'èst
        • bohtan
          • neoaramèu bohtan gardabani
          • neoaramèu d'Hertevin
      • neoaramèu del nòrd-èst
        • neoaramèu assirian
        • neoaramèu caldèu
        • aramèu josieu babilonian (ca. 200-1200 ApC)
        • neoaramèu josieu del nòrd-oèst
          • neoaramèu josieu barzani
          • lishana deni
        • trans-zab
          • lishan didan
        • trans-zab del sud-èst
          • hulaula
          • senaya
        • trans-zab de l'oèst
          • neoaramèu josieu de Koy Sanjaq
          • lishanid noshan
        • turoyo-mlahso
      • siriac
      • mandaïc
        • mandèu classic
        • mandèu
    • aramèu mejan
    • aramèu de l'oèst
      • aramèu tardiu palestinan
      • neoaramèu de l'oèst
  • aramèu ancian
  1. Kozah, Mario; Abu-Husayn, Abdulrahim; Al-Murikhi, Saif Shaheen; Al Thani, Haya (9 de decembre de 2014). The Syriac Writers of Qatar in the Seventh Century (en anglés). Gorgias Press, p. 298. ISBN 9781463236649. «The Syriac writers of Qatar themselves produced some of the best and most sophisticated writing to be found in all Syriac literature of the seventh century, but they have not received the scholarly attention that they deserve in the last half century. This volume seeks to redress this underdevelopment by setting the standard for further research in the sub-field of Beth Qatraye studies.»
  2. Haspelmath, Hammarström, Forkel e Bank, Glottolog.