Samuel Hanaguid

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar

Lo rabin Samuel Hanaguid (שמואל הלוי בן יוסף הנגיד‎ Sh'muel ha-Levi ben Yosef ha-Nagid en ebrieu), conegut tanben coma Samuel ibn Nagrella (أبو إسحاق إسماعيل بن النغريلة Abu Ishaq Isma'il bin Naghrillah en arabi) (993-1055) foguèt un poèta e filosòf judèoespanhòl de la tribú de Leví. Sos contemporanèus l'apelavan « ha-Naguid » 'lo Prince'. Nasquèt a Mérida e s'eduquèt a Còrdoa. A consequéncia de las luchas dins lo Califat migrèt a Malaga, ont ensenhèt l'arabi. En 1020 trabalhava coma secretari (katib) dels reis Ziries de Granada. En 1027 foguèt investit amb lo títol de Naguid o prince de las alkhamas josievas del reialme de Granada e visir del rei Hatús de Granada. En 1038 trabalhèt coma general de las armadas del rei Badis e luchèt pendent vint ans contra los reialmes Taifas vesins: Sevilha, Malaga, Almeria, Carmona. Protegiguèt ferventament la sciéncia josieva e los estudis talmudics e entreprenguèt un ambiciós prètzfach erudit e literari, interessat especialament pel talmud]isme e la gramatica; sostenguèt de polemicas sus las errors de l'Islam. Foguèt un grand poèta elegiac que lamentava l'abséncia de parents e d'amics e l'inestabilitat de las causas umanas, en mai de las orrors de la guèrra. Lèu totas sas composicions se remarcan per lor eminéncia morala e filosofica, pròcha dins cèrtes aspèctes de la poesia futura de Francisco de Quevedo. Divan es un recuèlh de la màger part de son òbra poetica, qu'inclutz de composicions poeticas en ebrieu amb d'influéncia de tèmas e de formas aràbias. Demest sas òbras poeticas ressortisson Ben Tehillim (Filh dels Psalmes), Ben Michlé (Filh dels Provèrbis) e Ben Qohélet (Filh de l'Eclesiastès), que son d'inspiracion biblica totes. Escriguèt tanben en pròsa l'Entratge al Talmud e lo Libre de la riquesa. Escriguèt tanben de poesia profana de tematica variada que compren dempuèi composicions militaras e politicas fins a poèmas amoroses e elegiacs. Foguèt rival d'Avicebron.