Magna Carta

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Magna Carta Libertatum de 1215.

La Magna Carta (en latin « Granda Carta »), o Magna Carta Libertatum (en latin « Granda Carta de las Libertats »), es un document anglés adoptat pel rei Joan I d'Anglatèrra (Joan sens Tèrra) per resòlvre los problèmas socials e las dificultats importantas de politica exteriora. Foguèt elaborada aprèp de reünions intensas e complicadas a Runnymede (Surrey). Aprèp fòrça luchas e disputas, entre los nòbles de l'epòca, la Magna Carta foguèt fin finala adoptada pel rei Joan I d'Anglatèrra a Londres lo 15 de junh de 1215. Los nòbles normands oprimissián los anglosaxons e aquestes se rebellèron contra aqueles.

La Magna Carta es davancièra dels regims politics modèrnes ont lo poder del monarca o president se vei bornat o limitat per un Conselh, Senat, Congrès, Parlament o Assemblada. Çò qu'impausa la Magna Carta es una limitacion del poder dels normands. Entre autras exigéncias, èra l'obligacion de pas pervertir lo drech; fins a formular d'un biais lo drech a un procès equitable e la separacion de la glèisa e de l'Estat.

Se compara sovent a la Bulla d'aur de 1222 aprovada pel rei Andrieu II d'Ongria. De circonstàncias semblantas obliguèron lo monarca ongrés a elaborar un corpus legal ont autrejava de privilègis a la noblesa e redusiá aqueles del rei, atal, la Magna Carta e la Bulla d'Aur de 1222, son los dos documents mai vièlhs considerats coma davancièrs dels sistèmas politics modèrnes e contemporanèus[1].

Basas de la Magna Carta[modificar | modificar la font]

Los 63 articles que compta la Magna Carta afirman los drechs feudals de l'aristocracia fàcia al poder del Rei.

  • Es establit que 25 barons, mejançant una comission, contraròtlan lo poder del rei.
  • Formaliza la jurisprudéncia, fasent que degun poiriá pas èsser perseguit en justícia per la sola volontat del monarca.
  • Se melhora la securitat dels païsans, comerciants e artesans, que dins lo drech feudal anterior avián pas.
  • La monarquia s'engatja a respectar las libertats religiosas e politicas.

Referéncias[modificar | modificar la font]

  1. (on)Kristó Gyula: Magyarország története 895-1301. Bp. 1998.

Bibliografia[modificar | modificar la font]

  • (es)Crónica de la Humanidad 1987, Plaza&Janés: ISBN:84-01-60699-3
  • (es)Nuevas ciencias sociales 7. Editorial santillana. ISBN 958-24-1092-4

Vejatz tanben[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]