Loís Belaud de la Belaudiera

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Loís Belaud de la Belaudiera

Loís Belaud (tanben conegut coma Loís Belaud de la Belaudiera - Grassa, 1543 e 1588) foguèt un dei pus grands poètas provençaus e un mèstre dau sonet.

Biografia[modificar | modificar la font]

Fiu d'un doctor en drech de la pichona noblessa, s'installèt as Ais de Provença amb sa familha. Dins sa jovença foguèt as Ais amic dei fius de Joan de Nòstra Dama (Carles e Miquèu).

Enrotlat dins l'armada, s'embarquèt a Bordèu avans de deure tornar combatre en França en causa dei guèrras de religion, coma va cònte dins un sonet :

Provençau (grafia de l'autor) Provençau (nòrma classica)

Obros et Rimos
Après aver roudat sept mez per lou terraire
De Bourdeaux et Pouictiers, enfin mourrian de fan:
Esperant toutos fes d'au jour à l'endeman
De nous tous embarquar per nostro viagi fayre.

Mais tan leou qu'à Paris fon acabat l'affaire
Dau jour sant Bourtoumiou, venguet un Patatan
Per fayre proulongar lou viagi à un' autr' an:
Et cascun interin aness' à son repaire.

So que fort gentioument feran tous en bon oudre
Et coumo gens de ben vivian sensso desourdre,
Miracles ey soudars per non y estre inclins.

Mays lou diantre fet ben que passant per Chantello
Foury fach presonnier dessus mon haridello,
Et puis de caut en caut menat drech, à Moulins

Òbras e Rimas
Après aver rodat sept mes per lo terraire
De Bordèu e Poictiers, enfin morriam de fam:
Esperant totas fes dau jorn a l'endeman
De nos tots embarcar per nòstre viatge faire.

Mais tan lèu qu'a París fon acabat l'afaire
Dau jorn sant Bertomieu, venguèt un Patatan
Per faire prolongar lo viagtge a un autr' an:
E cascun interin aness' a son repaire.

Çò que fòrt gentiument feram tots en bòn ordre
Et coma gents de ben viviam sensa desordre,
Miracles ai sodars per non i èstre enclins.

Mais lo diantre fèt ben que passant per Chantela
Fori fach presonier dessús mon aridela,
E puei de caut en caut menat drech, a Molins

Foguèt encarcerat durant 20 mes a Molins a partir dau 20 de novembre de 1572, temps que passèt a compausar una granda partida de son òbra literària. Esperèt per sa liberacion d'accion dempuei París de son fraire, canonge.

Tornat en Provença, s'installèt as Ais onte menèt una vida leugiera dau ponch de vista morau, au cap d'un grop d'amics coneissut coma lei arquins (eu mesme coma lo Paire deis arquins).

Per amor d'aquesta vida dissoluda, coneguèt d'autrei còps la preson, çò que marquèt una granda partida de son òbra (lo don-don es justament la campana de la preson). Sa liberacion foguèt ajudada per Enric d'Angoulême, Grand pregaire de l'Òrdre de Malta e per l'escrivan Malherbe. Intrèt puei au servici dau Grand pregaire coma membre de sa cort en dependent de sei bens fins a sa mòrt violenta e a la destruccion dramatica de sa cort.

Anèt a Marselha auprès de Pèire Pau, son oncle per aliança.

Lo Don-don foguèt la soleta de seis òbras estampadas de son vivent. La rèsta de son òbra foguèt estampada per lo premier còp en 1585 a Marselha per Pèire Pau, dau temps de la Republica de Marselha de Carles de Casaus.

Morèt dins sa vila nadala.

Òbras[modificar | modificar la font]

  • Òbras e rimas provençalas
  • Dondon infernau
  • Passa-temps

Sonet dedicat au legidor en tèsta deis Òbras e rimas provençalas[modificar | modificar la font]

Coumo plezer de nouueu amassar,
Fa souuenir la doulour qu'és passado,
Coumo doulour de nouueu amassado,
Fa souuenir lo plezer qu'és passat.

Vela perque eyssi you ay trassat,
Ben de plezers una pichota ardado,
Et de doulours une pleno tinado,
Qu'a crebo-couor lo detsin m'a brassat,

Per un plezer millo doulours tirasso,
L'home que vou emplegar sa vidasso,
A cent hazars per lo Diou Mars seguir,

Perque ligent ma rimo trop groussiera,
Planhe (Letour) un pau Belodiero,
Que de pendus a tort lan fach langui.

D. L. B.

Liame extèrne[modificar | modificar la font]