Josèp Ièr de Portugal

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Josèp Ièr
D. José I de Portugal.jpg
Rei de (país): Portugal
Començament del govèrn: lo 31 de julhet de 1750
Fin del govèrn: lo 24 de febrièr de 1777
Predecessor: Joan V de Portugal
Successor: Maria Ièra de Portugal
Data de naissença: lo 6 de junh de 1714
Luòc de naissença: Lisbona, Palácio da Ribeira, Portugal
Data de decès: lo 24 de Setembre de 1777
Luòc de decès: Real Barraca, Lisbona, Portugal

Josèp Ièr de Portugal lo Reformador ( Lisbona 1714 - íd. 1777 ), prince de Brasil (1714-1750) e rei de Portugal (1750-1777).

Originas familialas[modificar | modificar la font]

Tresen filh de Joan V de Portugal e de son esposa, Maria-Anna d'Àustria. Per linha mairala foguèt lo felen de Leopold Ièr d'Àustria e foguèt lo grand fraire del futur rei Peire III de Portugal.

Accession al tròn[modificar | modificar la font]

En 1714, a la seuna naissença, foguèt nomenat prince de Brasil, e doncas eretièr al reialme, per la mòrt de son grand fraire e primogenit de son paire Peire de Bragança.

Arribèt al tròn portugués a 35 ans e gaireben immediatament daissèt lo poder en mans de Sebastian de Melo, Marqués de Pombal. L'istòria del reinatge de Josep Ièr es en realitat l'istòria del pròpri Marqués de Pombal.

Lo poderós marqués va supervisar tots los aspèctes de la politica economica, sociala e coloniala, amb l'intencion de far que Portugal se convertiguèsse en un rival de las autras poténcias europèas. Una conspiracion de nòblas temptèt d'assassinar lo rei e lo marqués, lo que permetèt al marqués d'expulsar los jesuitas de Portugal en 1759, en ganhant lo contraròtle sus l'educacion publica e las tèrras de la glèisa. Lo reinatge de Josèp Ièr foguèt marcat pel tèrratrem que va destruire la vila de Lisbona lo 1èr de novembre de 1755. Mai de 100 000 personas perdèron la vida. Lo tèrratrem faguèt que lo rei desvolopèt una fòrta claustrofòbia. Per aquò, transportèt la cort reiala a Ajuda. La capitala se rebastiguèt mas a un còst fòrça elevat.

Matrimòni e descendencia[modificar | modificar la font]

Lo 19 de genièr de 1729 Josèp Ièr se maridèt a Elvas amb l'infanta espanhola, Maria Anna Victoria de Borbon, filha del rei Felip V d'Espanha e d'Isabel de Farnesi, e grand fraire de la futura esposa del rei Ferran VI d'Espanha, Bàrbara. Lo matrimoni tendra quatre filhas:

Amb la mòrt de Josèp Ièr lo 24 de febrièr de 1777, lo tron passèt a la seuna filha, Maria Ièra de Portugal e lo govèrn de fèrre del marqués de Pombal s'acabèt.

Predecessor:
Joan V de Portugal
Rei de Portugal entre: 1750 - 1777 Successora:
Maria Ièra de Portugal