Jentil

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Illustracion d'un jentil per Josu Goñi

Los jentilak (gentils dens lo sens de « pagans ») que son los personatges mitologics qui arrepresentan lo pòble basco precrestian. Com los gigants de la mitologia grèga, que dispausavan d'ua hòrça subernaturau e qu'avèvan la costuma marrida de lançar granas arròcas suus enemics.

La legenda de Kixmi[modificar | modificar la font]

L'introduccion deu cristianisme e la desaparicion consecutiva deus mites ligats aus gentils que constitueish lo tèma centrau de la legenda de Kixmi, hèra espandida dens lo pòble basco, qui narra la loa fin; Kixmi qu'ei lo nom qui designa lo "monin" dens lo lengatge basco deus jentilak e que l'utilizavan entà designar lo Crist.

Explicacion[modificar | modificar la font]

Òm que ditz a Ataun, los gentils que s'amusavan un dia au còth d'Argaintxabaleta, dens la cadea de montanhas d'Aralar. Que vedèn ua nívol luminosa avança's de cap a eths. Paurs d'aqueth fenomèn, qu'aperèn un vielh sabent e que l'amenèn ailà entà que podosse véder aquera nívol misteriosa e tà que'us digosse çò qui significava. Lo vielh ce'us digó:

"Qu'ei neishut lo Kixmi e qu'ei arribada la fin de la nosta arraça; getatz-me per l'embauç tòca tocant".

Que'u precipitèn au baish de las arròcas. Alavetz, seguits de la nívol luminosa, qui hugivan, que corrèn dinc a l'Occident e, en tot arribar a la vath d'Arraztaran, que's getèn precipitadament devath ua grana lausa qui dempuish d'aqueth moment e s'apèra Jentilarri ("pèira deus gentils" o "sepultura deus gentils"). Que s'ageish d'un dolmèn eponim. Aquò qu'estó la fin deus jentilak, au mensh segon la legenda.