Jèsus Crist

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
(Redirigit dempuèi Jèsus)
Anar a : navigacion, Recercar
Pagina d'ajuda sus l'omonimia Pels articles omonims, vejatz Jèsus (omonimia).
exemple de tèxte
Jèsus Crist

Jèsus Crist, lo Crist o simplament Crist es lo nom balhat a Jèsus de Nazaret per lei crestians, que lo considèran coma lo Messias (χριστός / Christos en grèc ancian), « l'onch dau Senhor » anonciat per l'Ancian Testament dau judaïsme, mòrt e ressuscitat per lo salvament deis òmes.

Lei musulmans lo considèran coma un profèta (apelat `Îsâ).

Lei recèrcas criticas dau sègle XIX comencèron de dissociar Jèsus Crist (la figura celèsta) e Jèsus de Nazaret (lo personatge istoric).

Lo Jèsus de l'istòria[modificar | modificar la font]

La fe en Jèsus Crist se referís a l'istòria de Jèsus de Nazaret, ebrieu de Galilèa, qu'apareis au sègle I dins lo cercle de Joan Batista, avans de s'engatjar, entornejat de quauquei discípols, dins una carriera de predicacion itineranta d'un a dos ans e mieg, essencialament en Galilèa, en praticant garisons e exorcismes. Suscita l'estrambòrd e la fervor, desvelant la maufisança deis autoritats politicas e religiosas, avans d'èstre arrestat, condemnat e crucificat vèrs l'an 30 a Jerusalèm pendent la fèsta josieva de la Pasca, sota l'administracion dau prefècte Ponç Pilat.

Dins lei premierei decennis que sègon la sieuna mòrt vèrs 30, lei sei discípols se van constituir en pichonei comunautats a l'entorn de doi cresenças: aquela que Jésus èra lo Messias atendut per lei josieus, e aquela qu'èra ressuscitat e èra apareissut a quauquei testimònis. Aqueu « movement dei discípols de Jèsus », per lei sieunei cresenças en la mission messianica e la resurreccion de Jèsus, constituiguèt alora una sècta particulara au sen dau judaïsme dau Segond Temple, fòrça mai diversificat qu'aqueu que vendrà après 70 sota l'impulsion dau judaïsme farisèu, que n'eissiguèt lo judaïsme rabinic.

Istòria dei dògmas crestians[modificar | modificar la font]

Novèu Testament e lei premierei concilis[modificar | modificar la font]

Lei tèxts crestians pus ancians son lei letras de Pau de Tars, que 7 dei 14 que conten lo Novèu Testament son consideradas uei coma autenticas e escrichas aperaquí entre 50 e 65. Jèsus i es presentat coma « Senhor » investit dau poder e dau salvament divins. Pau, pr'aquó, discutís pas de la natura divina ó umana de Jèsus. L'essenciau de la profession de fe de Pau (òm parla tamben de kerigma) se manifèsta dins la Premiera Epistòla ai Corintians. S'empara sus l'afirmacion dau salvament per un redemptor divin, lo Messias enviat per Dieu per redimir lei pecats deis òmes.

Dins lei tres evangèlis sinoptics, Jèsus es titolat indiferentament de Messias, de fiu de l'òme e de fiu de Dieu. S'agís de denominacions josievas que seràn reinterpretadas per la tradicion crestiana. Lo tèrme de Messias designa dins lei profecias d'Isaïas lo servidor sofrant qu'anóncia lo « Reiaume de Dieu ». Lo fiu de l'òme dins lo Libre de Danièl èra la personificacion dau pòble elegit dins la sieuna puretat iniciala exempta de pecats. L'apellacion fiu de Dieu, que serà lo fondament de la doctrina de la trinitat crestiana, èra un títol dei sobeirans ellenistics, e, per lei josieus, aqueu dau Messias en tant que rei d'Israèl.

L'idèa de la divinitat de Jèsus apareis clarament a la fin dau sègle I, dins leis escrichs joanics (l'Evangèli de Joan, que fa de Jèsus lo « Vèrbe de Dieu », lei tres Epistòlas de Joan e l'Apocalipsi) e dins lei letras pseudoepigraficas de Pau de Tars consideradas uei coma lei pus tardivas (Epistòla ai Colossians e Epistòla ais Efesians), qu'afirman la preexisténcia dau Crist, « imatge dau Dieu invisible », en fasent l'incarnacion de Dieu.

Lei premierei concilis de Nicèa en 325 e de Constantinòble en 381 menèron au « Simbòl de Nicèa », credo que definís ansin la cresença ortodòxa en Jèsus Crist:

« Cresèm en un sol Senhor, Jèsus Crist, lo Fiu unic de Dieu, naissut dau Paire avans totei lei sègles, Lutz eissida de la Lutz, Dieu vertadier eissit dau Dieu vertadier, engendrat e non creat, consubstanciau au Paire e per qui tot foguèt fach; que per nosautres leis òmes e per lo nòstre salvament, descendèt dei cèus e s'incarnèt de l'Esperit Sant e de la verge Maria e se faguèt òme. Foguèt crucificat per nosautres dau temps de Ponç Pilat, patiguèt e foguèt sebelit; ressuscitèt dei mòrts lo tresen jorn, segon leis escrituras; montèt au Cèu ont es assetat a la drecha dau Paire. D'aquí deu tornar ambé glòria per jutjar lei vius e lei mòrts, e lo sieu règne aurà pas de fin. »[1]

Aqueu credo s'opausava en particular a l'arrianisme, que negava la consubstancialitat.

La question de la natura de Jèsus: òme ó Dieu?[modificar | modificar la font]

Mantun còp, dins lei comunautats crestianas dei doi premierei sègles, la cresença en la divinitat de Jèsus conoissèt d'autrei camins qu'aquelei seguits per la Glèisa de Roma, en particular dins lei comunautats orientalas e encara mai dins aquelei de l'espaci pèrsa.

Quauqueis uns (ebionitas e elcasaïtas) van demorar estacats a la transcendéncia dau Dieu dau judaïsme tradicionau e a l'umanitat de Jèsus. D'autrei au contrari (marcionitas e montanistas) van exaltar la divinitat de Jèsus. Certanei comunautats d'inspiracion gnostica sègon aquesta mesma via.

Ignasi d'Antiòquia (35-107) insistís sus la realitat de la vida terrèstra de Jèsus. Justin de Naplosa (105-135) recurrís au tèrme logos de la filosofia grèga present dens l'Evangèli de Joan. Origènes (185-254) ensaja de comprendre coma la natura umana s'unís a la natura divina en Jèsus. Per eu, l'arma dau Crist existís avans la sieuna naissença e es per mieg d'aquela arma que lo logos divin s'unís a la carn concebuda per Maria. Aquela vision cristologica es dirèctament eissida dau binitarisme de Filon.

La tèsi d'una natura purament divina[modificar | modificar la font]

Gnosticisme e maniqueïsme[modificar | modificar la font]

Lei gnosticismes crestians considèran qu'existís una natura bona (divina o creada per Dieu) e una marrida (terrèstra, e/ó creada per un demiürg), non mescladissas e en conflicte.

Referéncias[modificar | modificar la font]