Ibn Battuta

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
exemple de tèxte
Fichièr:IbnBattatuEffendi.jpg
Retrach d'Ibn Battuta realizat aperaquí un sègle après sa mòrt.

Ibn Battuta (1304-1369) èra un explorator e un viatjaire musulman dau sègle XIV. Partit de Marròc en 1325 per faire lo romavatge musulman de La Mèca, decidiguèt de contuniar son viatge per visitar lo rèsta dei país musulmans de son epòca. Per aquò, aprofichèt lei rotas comercialas dau sègle XIV per explorar lo nòrd d'Africa, l'Empèri malian, Egipte, Aràbia, Mesopotamie, Pèrsia, Anatòlia, lo Khanat de l'Òrda d'Aur, lo centre dau continent asiatic, l'Índia, l'Asia dau Sud-Èst e China. A la fin de sa vida, sei trajèctes diferents representavan una distància de 120 000 quilomètres. Rintrat au Marròc en 1354, s'ocupèt alora d'escriure lo racònte de sei viatges. Dich Rihal, aquela òbra es vengut una fònt istorica importanta per la conoissança dau monde musulman dau sègle XIV.

Jovença e premier romavatge a la Mèca[modificar | modificar la font]

Illustracions dau sègle XIII mostrant un grop de romieus musulmans en camin per La Mèca.

Totei leis elements coneguts a prepaus de la vida d'Ibn Battuta vènon deis informacions bibliograficas escrichs dins lo racònte de sei viatges. Nasquèt dins una tribú berbèra a Tanger lo 25 de febrier de 1304 pendent lo rèine de la dinastia Marinida. Durant sa jovença, estudièt dins una escòla de drech islamic[1]. Puei, en junh de 1325, partiguèt faire lo romavatge obligatòri per lei Musulmans, dich Hadj, a La Mèca. Per aquò, anèt per un trajèct terrèstre de lòng de la costa africana per lei sultanats d'Abd al-Wadid e Hafsida fins a la vila de Tunis onte demorèt dos mes. Arribèt au Alexàndria a la prima de 1326 puei se dirigiguèt vèrs Lo Caire onte passèt unei setmanas per visitar lei sites pus remarquables de la region. Puei, chausiguèt de contuniar la seguida de son camin vèrs La Mèca en passant per la vallada dau Nil l'empbarquament dempuei lo pòrt d'Aydhab. Pasmens, la novèla d'una revòuta locala dins aquela darriera ciutat l'obligiguèt de tornar venir dins lo nòrd d'Egipte.

Ibn Battuta deguèt donc se dirigir mai au nòrd per prendre l'itinerari de Damas. Aqueu trajècte passèt per unei luòcs sants coma Jerusalèm e aviá donc l'avantatge, per aquela rason, d'èstre relativament ben gardat per leis autoritats mamelocas dau Caire. Gràcias a una caravana, ganhèt la vila de Medine onte demorèt quatre jorns avans d'anar a La Mèca per complir son romavatge. Pasmens, après la fin d'aqueu darrier, decidiguèt de pas rintrar au país mai de contuniar de viatjar vèrs lo nòrd-èst en direccion de l'Ilkhanat.

Viatges[modificar | modificar la font]

A l'acomençaça de son premier viatge, Ibn Battuta èra un romieu simple desirós d'anar a La Mèca per complir una deis obligacions de l'Islam. Pasmens, après la fin de son premier viatge a La Mèca, va aprofichar l'unitat culturala granda dau monde musulman, especialament au nivèu lingüistic , e son desvolopament economic per contuniar de viatjar. Per aquò, foguèt generalament ajudat per la possibilitat d'acompanhar una caravana o d'embarquar sus un naviri marchand.

Se distinguís donc quatre periòdes principaus durant sei viatges :

Segond romavatge (1328 - 1330)[modificar | modificar la font]

Doas annadas se debanèron entre lo premier e lo segond romavatge a La Mèca d'Ibn Battuta. Aque segond viatge acomencèt lo 17 de novembre de 1326, dètz jorns après la fin dau premier romavatge. Ibn Battuta partiguèt en direccion d'Iraq au sen d'una caravana. Traversèt lo plan de Nejd per venir a Nadjaf, Basra per lo fluvi Tigre e enfin Bagdad encara largament destrucha per l'invasion mongòla de 1258. Visitèt tanben lo nòrd d'Iraq e una partida de Pèrsia avans de tornar venir a La Mèca per realizar son segond romavatge.

Tresen romavatge (1330 - 1348)[modificar | modificar la font]

Lo tresen romavatge d'Ibn Battuta foguèt un periòde lòng onte realizèt un viatge d'exploracion de lòng dei rotas comercialas dau continent asiatic fins a l'Empèri chinés. Per aquò, embarquèt dempuei lo pòrt de Jedda en direccion d'Anatòlia onte visitèt Efes. Puei, se dirigiguèt mai au nòrd dins lo Khanat de l'Òrda d'Aur. Son racònte es vengut una fònt istorica majora car leis escrichs contemporanèus subre aquel estat son rars. Après l'ivèrn, partiguèt vèrs l'Asia Centrala vèrs Samarcanda e Termez. Coma Bagdad, aquelei vilas èran totjorn marcadas per lei destruccions causadas per leis invasions mongòlas. Enfin, après la traversada dau Paquistan modèrn, arribèt en Índia.

Lo viatge indian constituís lo tèrç dau racònte de viatge d'Ibn Battuta. Visitèt Delhi puei passèt de lòng de la costat occidentala per se rendre per la seguida sus l'illa de Ceilan e dins l'archipèu dei Maldivas. Durant aqueu periòde, estudièt la politica e l'istòria dau Sultanat de Delhi. Foguèt volontari per participar a una ambaissada dins l'Empèri chinés. Pasmens, en causa de tempèstas maritimas, l'expedicion s'acabèt per un desastre e la màger part deis equipatges e dau còrs diplomatic foguèron perduts. Ai Maldivas, venguèt cadi d'una illa e se mariguèt ambé unei filhas de vizir. Pasmens, foguèt expulsat de l'archipèu per lo vizir Abd Allah que crenhiá de veire Ibn Battuta prendre lo poder. A son retorn dins lo Sultanat de Delhi, foguèt pres dins una revòuta còntra lo govèrn e decidiguèt donc de quitar lo país.

Per anar dins l'Empèri chinés, passèt per l'illa de Sumatra avans de descubrir lo reiaume de la dinastia Yuan. I foguèt sospres per l'avançada tecnologica chinesa, especialament dins la produccion de porcelana o de papièr. Foguèt tanben marcat per l'estat policièr e lo contraròtle sevèr deis activitats comercialas per l'administracion mongòla. Après sa partença de China, demorèt dos mes a Samudra (octòbre-novembre de 1346) puei anèt tornarmai en Índia que quitèt rapidàment per lo sud d'Aràbia en abriu de 1347. Aqueu periòde dau viatge foguèt marcat per l'epidemia de Pèsta Negra que va tuar aperaquí 50 milions de personas sus lei continents europèus e asiatics fins ais annadas 1350. Arribèt au Caire e se rendiguèt rapidàment a La Mèca per faire son tresen e darrier romavatge.

Traversada dau Sahara e retorn au país[modificar | modificar la font]

Après son tresen romavatge, Ibn Battuta revenguèt a Tanger avans de partir per sei darriers viatges. Faguèt provisoriament partida d'un grop de mercenaris format per defendre Tanger còntra una ataca espanhòula mai la Pèsta entraïnèt la mòrt dau rèi de Castilha e l'abandon dau projècte d'invasion. Ibn Battuta poguèt donc partir visitar l'Andalosia puei son Marròc natau. Sa darriera expedicion se debanèt a partir de 1352en direccion de l'Empèri de Mali gràcias ai caravanas comercialas d'ivèrn. Demorèt uech mes a Gao, capitala de Mali, avans d'anar a Tomboctó. Rintrèt enfin au país onte demorèt fins a sa mòrt probablament au servici dau govèrn dau sultan.

Publicacion dau racònte de sei viatges[modificar | modificar la font]

A son retorn au Marròc e sota l'impulsion dau sultan Abu Inan Faris, Ibn Battuta realizèt ambé Ibn Juzayy un racònte escrich de sei viatges que prenguèt lo títol de Rihla. Per sa redaccion, i a ges d'indicis mostrant qu'Ibn Battuta aviá pres de nòtas durant sei viatges e per la descripcion de certanei vilas, Ibn Juzayy copièt de passatges eissits d'autreis explorators coma Ibn Jubayr. De scientifics modèrns pensan tanben qu'Ibn Battuta a pas vertadierament visitat totei lei luòcs presentant dins son òbra, especialament dins lo nòrd dau monde musulman[2]. Serián estats aponduts per realizar un racònte tractat de totei leis estats musulmans de l'epòca. Pasmens, maugrat aquelei criticas, lo Rihla es una fònt istorica majora per leis istorians modèrns a prepaus dau monde musulman dau sègle XIV.

Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]

  1. Au sègle XIV, leis escòlas de drech èran lo tipe d'escòla pus presentas dins lo nòrd dau continent african.
  2. Dunn, Ross E. (2005), The Adventures of Ibn Battuta, University of California Press, pp. 134 e 179.

Bibliografia[modificar | modificar la font]

  • (en) Chittick, H. Neville (1977), "The East Coast, Madagascar and the Indian Ocean", dins Oliver, Roland, Cambridge History of Africa Vol. 3. From c.1050 to c.1600, Cambridge: Cambridge University Press, pp. 183–231, ISBN 0-521-20981-1 .
  • (fr) Defrémery, C.; Sanguinetti, B.R. trans. and eds. (1853-1858), Voyages d'Ibn Batoutah 4 vols., Paris: Société Asiatic.
  • (en) Dunn, Ross E. (2005), The Adventures of Ibn Battuta, University of California Press, ISBN 0-520-24385-4 .
  • (en) Gibb, H.A.R. trans. (1929), Ibn Battuta Travels in Asia and Africa, London: Routledge .
  • (en) Gibb, H.A.R.; Beckingham, C.F. trans. and eds. (1958, 1962, 1971, 1994, 2000), The Travels of Ibn Baṭṭūṭa, A.D. 1325–1354 (full text) 4 vols. + index, London: Hakluyt Society, ISBN 978-0-904180-37-4 .
  • (en) Gordon, Stewart (2008), When Asia was the World: Traveling Merchants, Scholars, Warriors, and Monks who created the "Riches of the East", Philadelphia, PA.: Da Capo Press, Perseus Books, ISBN 0-306-81556-7 .
  • (en) Hrbek, Ivan (1962), "The chronology of Ibn Battuta's travels", Archiv Orientalni 30: 409–486 .
  • (en) Levtzion, Nehemia; Hopkins, John F.P., eds. (2000), Corpus of Early Arabic Sources for West Africa, New York, NY: Marcus Weiner Press, ISBN 1-55876-241-8 .
  • (en) Mackintosh-Smith, Tim (ed.) (2003), The Travels of Ibn Battutah, Picador, ISBN 0-330-41879-3 . An abridged translation.
  • (en) Waines, David (2010), The Odyssey of Ibn Battuta: Uncommon Tales of a Medieval Adventurer, Chicago: University of Chicago Press, ISBN 978-0-226-86985-8 .