Haussà (lenga)

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Còde QRpedia d'estampar per un accès dirècte a aquèth article
Donadas
d · m
Haussà, Haossà
Hausa
Nuvola apps gaim.png


ISO 4217
Descripcion
Nom scientific
Autor
Taxon superior
Domeni
Règne
Embrancament
Classa
Òrdre
Familha
Genre
Espècias
Reng taxonomic
Estatut de conservacion (IUCN)
Regula
Interagís amb
Endemic a
Taxon tipe
Abreviacion d'autor en botanica
Basionim
Incertae sedis
Sinonim remplaçat
Ancian autor del taxon
Simbòl quimic
Formula quimica
Estat de la matèria
Metòde de determinacion
Sistèma cristalin
Familha de lengas lengas afroasiaticas
Dialècte
ISO 639-1 ha
ISO 639-2 hau
ISO 639-3 hau
ISO 639-6
ISO 15924
alfabet alfabet latin
còde de lenga IETF
còde de lenga Wikimedia
Fabricant
Desvolopaire
Lengatge de programacion
Conceptor
Domeni d'aqueste mestièr
Version establa
Sistèma operatiu
Plataforma
Mòde de jòc
Motor
Seria
Licéncia
Lançador
Site de lançament
Data de lançament
Tipe d'orbita
Bus satellit
Imatriculacion de l'aeronau
Armament
Primièr vòl
Alimentat per


Parlat en Nigèria, Cameron, Nigèr, Ghana, Sodan, Benin, Burkina Faso, Tògo
Parlat per de 40 duscas 70 millions de personas
Tipologia SVO, Lenga tonala
Estatut oficial
Nuvola apps gaim.png
Lenga oficiala de Flag of Nigeria.svg Nigèria (lenga officiala), Flag of Niger.svg Nigèr (lenga nacionala)
ISO 639-1 ha (en)
ISO 639-2 hau (en)
ISO 639-6 hau (en)
Parent hsar (en)
Tipe lenga vivanta
Mòstra Article primièr de la Declaracion dels Dreches de l'Òme

Mataki na farko

Su dai yan-adam, ana haifuwarsu ne duka yantattu, kuma kowannensu na da mutunci da hakkoki daidai da na kowa. Suna da hankali da tunani, saboda haka duk abin da za su aikata wa juna, ya kamata su yi shi a cikin yan-uwanci.

Hausa language niger.png
Afro asiatic peoples nigeria.png

La lenga haussà (Hausanci dens la lenga Hausanci) es una lenga afroasiatica, del grop chadic, parlada en Africa occidentala e centrala. Es la principala lenga del grop chadic e una de las lengas majoras d'Africa.


Classificacion[modificar | modificar la font]

Lo haussà fa partida de la larga familha de las lengas afro-asiaticas, ramificacion chadica.

Las lengas chadicas an tres brancas: occidentala, centrala e orientala. Lo haussà fa partida del grop occidental. Cal notar que tot ben que las lengas chadicas compten mai d'un centenat de lengas, lo haussà sol representa gaireben 80% del nombre total de locutors de la ramificacion chadica.


Estatut[modificar | modificar la font]

Es una de las tres lengas africanas majoras oficialas de Nigèria e la mai importanta.

Es una lenga nacionala de Nigèr e es parlat per la majoritat de la populacion.

Es tanben una de las lengas nacionalas dins qualques autres païses (Benin, Chad, Cameron).

Es tanben una lenga veïculara largament utilizada en Africa occidentala e centrala (de Ghana a Sodan).

Dialectologia[modificar | modificar la font]

Lo haussà a un vintenat de dialèctes. Es lo de Kano (Kananci) que sèrv de referéncia e de basi a la lenga estandarda.


Nombre de locutors[modificar | modificar la font]

Als 40 000 000 de locutors de lenga mairala (que representa mai o mens lo nombre de Haussàs), cal ajustar un nombre desconegut de locutors qu'utilizan lo haussà coma lenga segonda. Cal pasmens reconéisser que lo nombre de 30 000 000 (sovent donat) es del tot possible vist que la lenga domina lo nòrd de Nigèria e Nigèr tot.