Grop foncional
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
|
||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| BNFC | 26978 | |||||||||||
En quimia, subretot en quimia organica, los grops foncionals son d'estructuras submolecularas, caracterizadas per una connectivitat e composicion especifica elementària, que conferís reactivitat a la molecula que los conten. La combinason dels noms dels grops foncionals amb los noms dels alcans que ne provenon genèra una nomenclatura sistematica per nomenar los compausats organics.
Somari |
Comuns [modificar]
Los grops foncionals pus comuns son:
| Grop foncional | Mena de compausat | Formula del compausat |
Formula grafica |
Prefixe | Sufixe |
|---|---|---|---|---|---|
| Grop alquil | Alcan | R | -skeletal.png){kind=small} |
-il- | -an |
| Grop alquenil | Alquèn | R=R | -skeletal.png) |
-enil- | -èn |
| Grop alquinil | Alquin | R≡R | -skeletal.png){kind=small} |
-inil- | -in |
| Grop aril | Arèn | _ | _ | _ | |
| Grop amino | Amina | NR3 | .png) |
amino- | -amina |
| Grop idroxil | Alcòl | R-OH | -skeletal.png) |
hidroxi- | -ol |
| Grop alcoxi o ariloxi |
Etèr | R-O-R' | .png){kind=small} |
alquiloxi o ariloxi | Segon l'alcòl d'origina: alquil alquil etèr |
| Grop carbonil | Aldeïd | R-C(=O)H |  |
oxo- | -al |
| Cetona | R-C(=O)-R' |  |
oxo- | -ona | |
| Grop carboxil Grop acil |
Acid carboxilic | R-COOH |  |
carboxi- | -ic |
| Grop alcoxicarbonil o ariloxicarbonil Grop acil |
Estèr | R-COO-R' |  |
-iloxicarbonil- (-COOR) | Segon l'alcòl i acid d'origina: alquilat d'alquil |
Grop acil |
Amida | R-C(=O)N(-H)-R' | -skeletal.png) |
amido- | Segon l'amina e l'acid d'origina: alquil alcanamida |
| Grop acil | Anidrid | (RCO)2O | Anidrid -ic | _ | |
| Grop acil | Alur d'acid | -COX | Aloformil- | Alur de -oil |
Amb azòt [modificar]
I a fòrça grops foncionals, en mai de las amidas e aminas, que contenon d'atòms d'azòt:
| Grop foncional | Mena de compausat | Formula | Formula grafica | Prefixe | Sufixe |
|---|---|---|---|---|---|
| _ | Nitro | R-NO2 |  |
nitro- | _ |
| _ | Idrazina | R2N-NR2 | _ | _ | |
| _ | Idroxilamina | -NOH | _ | _ | |
| _ | Nitril o cianur | R-CN | -skeletal.png){kind=small} |
ciano- | alquilnitril |
| _ | Isonitril | R-NC | _ | alquilisonitril | |
| _ | Isocianat | R-NCO |  |
_ | alquilisocianat |
| _ | Isotiocianat | R-NCS |  |
_ | alquilisotiocianat |
| Grop azo | Azoderivat | R-N=N-R' |  |
_ | _ |
| _ | Diazoderivat | R=N=N | diazo- | _ | |
| _ | Sal de diazoni | -N≡N | _ | _ | |
| _ | Azida | -N=N=N | _ | _ |
Amb sofre [modificar]
Autres grops foncionals que contenon d'atòms de sofre:
| Mena de compausat | Grop foncional | Formula | Prefixe | Sufixe |
|---|---|---|---|---|
| Tioetèr o sulfur | _ | R-S-R' |  |
_ |
| Tiòl | _ | R-SH |  |
_ |
| Sulfoxid | _ | R-SO-R' |  |
_ |
| Sulfona | _ | R-SO2-R' |  |
_ |
| Acid sulfonic | _ | RSO3H |  |
_ |
Autres [modificar]
Autres grops foncionals:
| Terme | Formula | Formula grafica | Prefixe | Sufixe |
|---|---|---|---|---|
| Fosfodiestèr | R-OP(=O)2O-R' | _ | _ | _ |
| Fenil | R-C6H5 |  |
fenil- | benzèn |
| Piridil | R-C5H4N |    |
_ | _ |
| Metil | R-CH3 | _ | metil- (de la meteissa manièra qu'amb autres: etil, propil, butil, etc.) |
_ |
