Fritz Lang

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Còde QRpedia d'estampar per un accès dirècte a aquèth article
Donadas
d · m
Fritz Lang
Fritz Anton Christian Lang
director de cinèma e  scenarista
Picto infobox character.png


Naissença 5 de decembre de 1890
N. a Viena
Decès 2 d'agost de 1976
D. a Beverly Hills
Causa de decès
Assassinat/ada per
Luòc d'enterrament Q1302545
Lenga mairala
Fogal ancestral
Paire
Maire
Oncle
Tanta
Grands
Bèlamaire
Bèlpaire
Fraire
Sòrre
Conjunt Thea von Harbou (WikiData)
Companh/a
Filh/a
Religion
Membre de
Familha nòbla
Membre de
l'equipa esportiva
posicion de jòc
tir (esquèrra/drecha)
grad dan/kyu
Grop etnic
Orientacion sexuala
Profession director de cinèma e  scenarista
Emplegaire
Domeni d'activitat
Escolaritat
Diplòma
Director de tèsi
Estudiant de tèsi
Foncion politica
Residéncia oficiala
Predecessor
Successor
Partit
Tessitura
Label discografic
Lista de cançons
Discografia
Mission de l'astronauta
Distincions e prèmis Q10905276
Branca militara
Grad militar
Etapa de canonizacion
Familha nòbla
Títol de noblesa
Títol onorific
Comandament
Conflicte Primièra Guèrra Mondiala
Jorn de la fèsta
Nacionalitat Àustria Àustria
Flag of Germany.svg Alemanha
Flag of the United States.svg Estats Units
Profession(s) realizator
Conjunt(a) Lily Latte (1971-1976)
Thea von Harbou (1922-1933)
Lisa Rosenthal (1919-1921)
Identificants
Picto infobox character.png
BNF 12117839r
SUDOC 028206002
BNE XX899425
GND 118569244
VIAF 14802583
ULAN 500225320


DOI
RKDimages
Rijksmonument
KGS
Historic Places identifier
ID d'artista de MusicBrainz
ID album de MusicBrainz
ID d'òbra de MusicBrainz
IMDb nm0000485
Legislator
Identificant BHL
Identificant ITIS
Identificant IUCN
Identificant NCBI
Identificant TPDB
Identificant GBIF
Identificant WoRMS
Numèro EE
Indicatiu
Còde AITA
Còde OACI
Còde mnemonic
Identificant JPL Small-Body Database
Còde de l'observatòri Minor Planet Center
Identificant Structurae
Identificant Emporis
Numèro CAS
numèro EINECS
SMILES
InChI
InChIKey
Còde ATC
Numèro E
Identificant UNII
Numèro RTECS
Identificant ChemSpider
Identificant PubChem (CID)
Numèro ZVG
Identificant ChEBI
Numèro ONU
Còde Kemler
Identificant Drangbank
Mencion de dangièr SGH
Identificant Wine AppDB
Identificant d'un satellit NSSDC
SCN
Commons-logo.svg Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Fritz Lang.

Fritz Anton Christian Lang (Viena, 5 de decembre de 1890Los Angeles, 2 d'agost de 1976) èra un cineasta alemand d'origina austriaca.

Biografia[modificar | modificar la font]

Èra filh d'un celèbre arquitècte. Interromprèt los seus pròpris estudis d'arquitectura per s'insriure a l'Escòla de las Arts Graficas de Viena e mai tard de Munic.

Comencèt dins lo cinèma en 1909, a Brujas (Belgica). Tornèt a Viena aprèp de la declaracion de la guèrra, e s'enrotlèt dins l'armada austriaca.

En 1916 comencèt d'escriure scenari pels estúdios Universum Film AG (UFA) e trebalhèt coma realizador d'Hallblut (1919) e Las aranhas (1920), que foguèron plan recebuts. Suls scenari de la seuna femna Thea von Harbou filmèt Das Wandernde Bild (1920), Der Müde Tod (1921), Dr. Mabuse, der Spieler (1922), Spione (1927) e Das testament des dr. Mabuse (1933).

Se destacan Die Nibelungen (1924), Metropolis (1927), Frau im Mond (1929) e M – Eine Stadt sucht einen Mörder (1931).

Quand terminava lo filme Das testament des dr. Mabuse (1933) recebèt la prepausa de Joseph Goebbels per far carrièra a la direccion dels estúdios alemands UFA, mas Lang èra contra lo nazisme, e aquela meteissa nuòch deguèt fugir cap a França, daissant enrè gaireben tot çò qu'aviá i e tanben la seuna esposa Thea von Harbou, scenarista de fòrça dels seus filmes e mai pròcha de l'ideologia egemonica en Alemanha de l'epòca.

Un còp a París, filmèt Liliom (1934), mas anèt a Hollywood aquel meteis an se ligant amb la Metro-Goldwyn-Mayer, e comencèt una nòva estapa de la seuna carrièra que, estonablament, sostenguèt de la comunautat alemanda e lo dinamisme e l'exuberéncia d'Hollywood provoquèt coma una renaissença que pertòca sa forma de dirigir e la tematica de sos filmes. Atal, daissèt enrè la seunas anterioras obsessions esteticas, fruch de las experiéncias amb l’expressionisme e los arguments tipicament europèus. Coma s'èra una renaissença dins la seuna creacion coma dins lo domèni personal, Fritz Lang se trobèt pres dins aquela nòva societat plena de contrastes e de contradiccions que, d'un costat, èra lo refugi des perseguits del fascisme e del nazisme, e d'un autre costat viviá los efèctes d’una intolerància e de tensions especificas, al mens en esperit, dels mals que de forma tragica afectavan al Vièlh Continent.

Fruch d’aquela metamorfòsi sortiguèron de filmes fòrça celèbres coma, Rancho Notorius, que li serviguèt per introduire de variantas psicologicas en un genre alara a l'encòp elementari e fòrt coma lo western, Fury (1936), que conta un dels primièrs e mai vigoroses contra la pena de mòrt e la demagogia capabla de reütilizar e de ne far benefici los obscurs interèsses dels instintes pus basses de l’òme; Moonfleet, que mòstra la seuna insolita fascinacion per l’aventura a l'estat pur e per l’esperit infantil que travèrsa tot aquel filme, o The big heat (1953), obra mestresa totala e absoluda, pèira angulara del cinema negre e critica despietadosa de la corrupcion, institucionala e quotidiana, de la seuna patria d’adopcion.

Pasmens, la carrièra de Lang correspond pas, sul plan quantitatiu, amb aquela dels pars. Alunhat de l'esperit de competeticion que dominava a Hollywood, Lang donèt a cada projècte un dessenh e una estampa personala pròpria d’aquela d'un líder o, almens, dels realizators europèus que a partir de la fin dels ans cinquanta inventèron de fach lo concèpte e la realitat de çò que se nomena lo cinèma d’autor.

Aquò es la causa pas dicha de la raretat de sa filmografia, e mai d'una decepcion progressiva, que fin finala lo conduguèt a tornar cap a Euròpa e, ironicament, en Alemanha, onte acabèt la seuna carrièra amb dos filmes mens inspirats del doctor Mabuse, personatge clau dels seus primèrs grands succèsses.

A la fin dels ans 1950, en partida a causa del clima creat per las enquèstas del Comitat d'Activitats Antiamericanas e tanben per l'ofèrta d'un productor, tornèt a la Republica Federala d'Alemanha per filmar Der Tiger von Eschnapur (1958), Das Indische Grabmal (1959) e Die Tausend Augen des Dr. Mabuse (1960), lo seu darrièr filme.

Filmografia[modificar | modificar la font]

Icòna de detalh Article detalhat : Filmografia de Fritz Lang.