Etimologia
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
|
||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
L'etimologia es una disciplina diacronica de la lingüistica, qu'estúdia l'origina dei mots. S'apiela sus de leis de la fonetica istorica e sus l'evolucion semantica dei tèrmes concernits.
Etimologia es un mot compausat sabent grèc, ἐτυμολογία / etymología, eu mesme fabregat amb lei radicaus ἔτυμος étymos « vertadier » e de la basa -λογια -logia (derivada de λόγος « discors, rason »), que pòrge lei noms de disciplinas. Ailadonc es, bèu premier, l'estudi de la significacion e dau sens d'origina d'un mot e de seis evolucions ulterioras. Aquesta definicion deu pasmens èstre passada : l'etimologia estúdia l'origina dei mots.
Se considèra que lei mots d'una lenga pòdon, d'un ponch de vista diacronic, aver principalament tres originas :
- son de mots eiretats d'un estat anterior de la mesma lenga o d'una lenga-maire, mots qu'an subit lei procès d'evolucion fonetica; lo tèrme ancian a l'origina dau nòu mot es nomenat etimon;
- son de mots manlevats a una autra lenga, que son ansin adaptats au sistèma fonologic e grafic de la lenga receberèla ;
- son de creacions o « neologismes » (soventeifes partent de rasics grègas o latinas per lei lengas europèas, de còps partent de rasics pròprias de la lenga ela mesma).
