Ertzaña

Palais d'Ibaigane en Bilbao, sièti der Ertzaña durant era Guèrra Civila Espanhòla

Er Ertzaña qu'èra era polícia deth Govèrn Provisòri deth País Basco (1936-1937).

Etimologia

Ath començament dera Guèrra Civila Espanhòla, eth celèbre escrivan basco de Mungia Estepan Urkiaga, chafrat « Lauaxeta », membre deth Partit Nacionalista Basco qui estore fesilhat en Vitòria peth camp nacionalista espanhòu, que crèe eth nom a partir deths mots biscaïns erri 'país' e zañ 'guardian -a', e der 'article definit -a.

Istòria

En invocant era sua obligacion de mantiéner « era patz sociau e er òrdi public » per'mor dera guèrra civila en cors, eth purmèr « Govèrn Basco » de José Antonio Aguirre y Lecube (PNB) que junhó eths còs tradicionaus de miquelets e de minhons, en creant atau ua navèra organizacion tara seguretat qui s'aperore Ertzaña, era denominacion iniciau dera quau èra « Polícia Militara d'Euzkadi ». Que dependèva de Telesforo Monzón, eth conselhèr de govèrn. Eth sièti qu'èra eth Palais d'Ibaigane dera familha De la Sota, en Bilbao.

Qu'èra divisat enas seccions d'infanteria (en tot desplaçà's a pè) e motorizada (condusint motociclètas e veituras). Eths sons efectius qu'èran de 1 200 òmis, eth ressòrt vertadèr deths quaus non s'estendèva pas que sus Biscaia e sus era vila guipuscoana d'Arrasate.

Ara caduda deth Govèrn Provisòri deth País Basco, non caló pas ara joena dictatura franquista de dissòlver er Ertzaña, considerat simplament com inexistent per'mor d'estar era òbra d'un govèrn non arreconegut .

Acadèmia d'Arkauti

Er emblèma der Ertzaintza

En sovièr dera anciana polícia, eth còs fondat en 1982 en aplicacion der « Estatut de Gernika » de 1979, era acadèmia deth quau e's tròba ath conselh d'Arkauti en Vitòria, que s'apera Ertzaintza, en remplaçant -zaina (-zaña en nom ancian) 'era guardiana', 'eth guardian', per -zaintza 'era guarda', en conformitat dab eras preconizacions dera Acadèmia dera Lenga Basca, autanlèu ertzaina non designant pas qu'eth membre deth còs der Ertzaintza.

Ligams extèrnes

• Eth Musèu dera Polícia Basca (es) (en) (eu)
• Era Acadèmia dera Polícia deth País Basco (es) (en) (fr) (eu)
• Eth site oficiau der Ertzaintza (es) (en) (fr) (eu)