Economia de Peró
|
||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Moneda | Nuevo sol | |||||||||||
| Organizacions de comèrci | OMC, Unasur, CAN, APEC, Mercosur (associat) | |||||||||||
| PIB | US$ 253,4 miliards (2009) | |||||||||||
| reng PIB | 45ena granda[2] | |||||||||||
| creissença del PIB | 1% (2009) | |||||||||||
| PIB per cápita | 8.600 (2009) | |||||||||||
| PIB per sector | agricultura 8,2%, industria 25,1%, comèrci e servicis 54,5% (2009) | |||||||||||
| Inflacion | 1,2% (2009) | |||||||||||
| Populacion jol lindal de pauretat | 44,5% (2006) | |||||||||||
| Fòrça de trabalh | 10,26 milions | |||||||||||
| Fòrça de trabalh per ocupacion | agricultura 0,7%, industria 23,8%, comèrci e servicis 75,5% (2005) | |||||||||||
| Caumatge | 9% (2009) | |||||||||||
| Expòrts (US$) | 23,07 miliards (2009) | |||||||||||
| Partenaris | Estats Units 20%%, Republica Populara de China 15,2%, Canadà 8,3%, Japon 7%, Chile 5,8%, Brasil 4,2% (2008) | |||||||||||
| {{{Produchs_exportats}}} | ||||||||||||
| Impòrts (US$) | 20,3 miliards (2009) | |||||||||||
| Partenaris | Estats Units 23,4%, Republica Populara de China 10,5%, Brasil 8,7%, Equator 6,4%, Chile 5%, Argentina 5%, Mexic 4,5% (2008) | |||||||||||
| Deute extèrne | US$ 30,04 miliards (2009) | |||||||||||
| Revenguts (US$) | 33,55 miliards | |||||||||||
| Despensas (US$) | 37,97 miliards | |||||||||||
L'economia de Peró es un rebat de sa geografia variada- un litoral arid, los Andes mai al dedins, e la seuva Amazonica que s'estend fins a la frontièra amb Colómbia e Brasil. Lo país a de ressorsas mineralas abondosas dins las regions de montanha, e lo sieu litoral es ric en peis[1]. Tradicionalament, lo país s'es basat tradicionalament en l'espleitacion, tractament e exportacion de las ressorsas naturalas, principalament minièras, agricòlas e de pesca. Malgrat aiçò, en los darrièrs ans s'obsèrva una diversificacion fòrça importanta e una creissença notabla dins de sectors coma l'agroindustria, de servicis e d'indústrias leugièras, amb importanta valor agregada[1].
La majoritat dels perovians vivián de l'espleitacion, transformacion e exportacion de las ressorsas naturalas, de l'agricultura e dels servicis. Las politicas d'industrializacion aplicadas dins las annadas 50, 60 e sustot 70, basadas en la substitucion d'importacions, aguèron gaire d'efièch. La fòrta crisi economica de la fin de las annadas 80, va agudizar encara mai los problèmas, fins a l'aplicacion d'una politica drastica de dubertura neoliberala e correccion dels comptes fiscals dins las annadas 90, çò qu'a permés l'expansion economica del país.
Après mai de 15 ans d'aplicacion d'aquelas mesuras economicas, e davant una economia mondiala en expansion, comencèron d'aparéisser de resultats positius apiejats per la conjontura internacionala, mas tanben per un adequat ordenament en los comptes intèrnes: l'economia cresquèt de mai de 4% l'an entre 2002 e 2006, amb un taus de cambiament estable e una inflacion bassa. La creissença sautèt per 9% a l'an entre 2007 e 2008, ajudat per l'ascens dels prèses internacionales dels metals e las politicas agressivas de liberalizacion[1]. Las exportacions o faguèron en mai de 27% en arribant a US$ 31 500 milions, l'investiment privat e public atenguèt 21% del PIB, las resèrvas internacionalas netas (comprés l'aur) arribèron als US$ 35 131 milions, las intradas de l'Estat per recobrament d'impòstes aumentèron de 33%, lo deute per lo qu'es del PIB se redusiguèt notablament de 50% en 2000 a 24% lo 2008, e lo budgèt nacional cresquèt en 50% en los darrièrs cinc ans, fins a arribar als US$ 32 500 milions. Malgrat aiçò, en 2009 i aguèt una casuda del creissença per 1%, coma resultat de la recession mondiala. La creissença rapida del país ajudèt a redusir a 15% la praubesa dempuèi 2002, e mai lo caumatge demòre naut[1].
