Dorothy Parker

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar


Dorothy Parker (Long Branch, Nòva Jersey, 22 d'agost de 1893 - Nòva York, 7 de junh de 1967) foguèt una contaira, autora dramatica, critica, umorista, scenarista e poèta nòrd-americana, fòrça coneguda per lo sieu càustic engenh, lo sieu sarcasme, son esperit e agach sul costat escur de la vida urbana al Sègle XX.

Joventut[modificar | modificar la font]

Tanben coneguda cossí “Dot” O “Dottie”, Lo sieu nom real èra Dorothy Rothschild. L'edart volguèt que nasquèsse en un jorn en qué la familha gaudissiá de las siás vacanças a New Jersey, mas ela se considerava novaiorquesa de cap e tot. Va créisser en la Upper West Side, en assistint al Blessed Sacrament Convent School, e mai se que son paire èra josieu e la siá mairastra protestanta. La siá educacion formala acabèt en complir los 13 ans.

Primièrs trabalhs[modificar | modificar la font]

L'an 1913 aviá perdut tota la siá familha e a comptar d'alavetz li calguèt se ganhar la vida en tocant lo piano en una escòla de balh, entre d'autres trabalhs. Atenguèt vendre un poèma a la revista Vanity Fair en 1914. Un an mai tard foguèt contractada coma assistenta editoriala per Vogue.

Se maridèt amb lo broker de Wall Street Edwin Pond Parker II, mas se separèron en començar la Primièra Guèrra Mondiala. Ela contunhèt de trabalhar per ambdoas revistas.

L'escrivana aviá de sentiments ambigus respècte a la siá condicion josiva e solie badinar en assegurant que s'èra maridada pas que per cambiar de nom de familha.

Consagració En The New Yorker[modificar | modificar la font]

La siá carrièra comencèt definitivament l'an 1919 en fasent critica teatrala per Vanity Fair. Li donèron comjat, pas obstant, l'an 1920, e comencèt de trabalhar coma escrivana independenta. Un còp separada del sieu marit, aguèt divèrsas aventuras amb d'autres òmes. Quand se fondèt lo periodic The New Yorker, en 1925, faguèt partida de la plantilha. En aquela epòca escriviá de poesia umoristica, e mai se refusariá pus tard aquela facieta.

Contes e poesia[modificar | modificar la font]

Los 15 ans seguents foguèron los mai productius. Publiquèt sèt volums de contes e poesia. La critica afirmèt que supausèron una “Biografia encapsulada”.

La part la pus importanta de l'òbra de Parker la constituisson los sieus contes. E mai se presenten sovent una cara ironica, son sòbris e ponhents, e possedisson un fons mai agredoç que comic. Las siás amistats i trobavan a l'encòp una font de gòi e de tristesa.

Lo sieu relat mai conegut apareguèt en Bookman Magazine jol títol Big Blonde, (La granda rossa). Foguèt premiat amb lo prestigiós Prèmi O. Henry coma lo conte lo mai excellent de 1929. Aquel relat, entre d'autras obraràs de mèstras del genre, seriá seleccionat per August Monterroso per la siá celèbra Antologia del conte trist.

Matrimòni e d'assages de suicidi[modificar | modificar la font]

Dorothy Parker ensagèt de se suicidar almens en doas escasenças.

Contractèt matrimòni amb l'actor Alan Campbell l'an 1934. Lo matrimòni se trasladèt a Hollywood ont Parker escriguèt lo guidon de la pellicula de William A. Wellman A Star Is Born (Es nascuda una estela, 1937).

Activitat politica[modificar | modificar la font]

Pendent los ans 30 l'autora, de tendéncia esquerrana, desvolopèt una granda activitat politica, en ajudant a fondar la Antinazi League en Hollywood. Foguèt investigada per la FBI coma suspècta d'aperténer al Partit Comunista, causa per la que arribèt a aparéisser en la Lista Negra de Hollywood.

De 1957 a 1962 escriguèt en Esquire magazine, e mai se de manièra un pauc erratica, a causa dels sieus problèmas amb l'alcòl.

Mòrt[modificar | modificar la font]

Moric d'un atac cardíac l'an 1967, als 73 ans, en Naua Yòrk. Los sieus cendres reposan en la NAACP (Associacion Nacionala pel Desvolopament de las Personas de Raça Negra), jos l'epitafi: "Excuse my Dust" (“Perdonatz pels povàses”).

Bibliografia[modificar | modificar la font]

  • Enough Rope (1926)
  • Sunset Gun (1927)
  • Close Harmony (1929) (teatre)
  • Laments for the Living (1930)
  • Death and Taxes (1931)
  • After Such Pleasures (1933)
  • Collected Poems: Not Sota Deep As a Well (1936)
  • Here Lies (1939)
  • The Portable Dorothy Parker (1944)
  • The Ladies of the Corridor (1953) (teatre)
  • Constant Reader (1970)
  • A Month of Saturdays (1971)
  • Not Much Fun: The Lost Poems of Dorothy Parker (1996)