Dakota (lingüistica)

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Pagina d'ajuda sus l'omonimia Pels articles omonims, vejatz Dakota (omonimia).
Còde QRpedia d'estampar per un accès dirècte a aquèth article
Donadas
d · m
Dakota
Dakȟótiyapi/Dakhótiyapi
Nuvola apps gaim.png
[[Imatge:|250px]]
Descripcion de la bandièra
Descripcion dau blason
Descripcion deu sagèth
Latitud
Longitud


ISO 4217
Descripcion
Nom scientific
Autor
Taxon superior
Domeni
Règne
Embrancament
Classa
Òrdre
Familha
Genre
Espècias
Reng taxonomic
Estatut de conservacion (IUCN)
Regula
Interagís amb
Endemic a
Taxon tipe
Abreviacion d'autor en botanica
Basionim
Incertae sedis
Sinonim remplaçat
Ancian autor del taxon
Simbòl quimic
Formula quimica
Estat de la matèria
Metòde de determinacion
Sistèma cristalin
Familha de lengas
Dialècte
ISO 639-1
ISO 639-2
ISO 639-3
ISO 639-6
ISO 15924
alfabet
còde de lenga IETF
còde de lenga Wikimedia
Fabricant
Desvolopaire
Lengatge de programacion
Conceptor
Domeni d'aqueste mestièr
Version establa
Sistèma operatiu
Plataforma
Mòde de jòc
Motor
Seria
Licéncia
Lançador
Site de lançament
Data de lançament
Tipe d'orbita
Bus satellit
Imatriculacion de l'aeronau
Armament
Primièr vòl
Alimentat per


Parlat en EUA, Canadà,
Regions Dakota del Sud,Dakota del Nòrd, Minnesòta, Montana, Nebraska, Saskatchewan, Manitòba
Familha lingüistica Lengas amerindas
Lengas Siouan
Val de Mississipi
Lenga Siox
Dakota
Estatut oficial
Nuvola apps gaim.png
ISO 639-2 dak (en)
ISO 639-3 dak (en)
ISO 639-6 dak (en)
Parent dakc (en)

Dakota es lo nom d'un ensems de dos dialèctes màgers que amb lo lakota constituisson , la lenga siox: lenga amerinda parlada per 15 000 personas en Dakota del Nòrd, Dakota del Sud, Montana, Nebraska, Minnesòta, Saskatchewan, Albèrta e Manitòba.

Aqueste ensems es classificat coma lenga dakota pel SIL Internacional (còde ISO 639-3: dak).

Los dos dialèctes que cadun contenon dos sosdialèctes (e tanben de variantas menoras) son:

Lo dakota de l'Èst (santee-sisseton o dakhóta)

  • santee (isáŋyáthi: bdewákhatuŋwaŋ, waȟpékhute)
  • sisseton (sisítuŋwaŋ, waȟpétuŋwaŋ)

Lo dakota de l'oèst (yankton-yanktonai o dakȟóta)

  • yankton (iháŋktȟuŋwaŋ)
  • yanktonai (iháŋktȟuŋwaŋna)
    • yanktonai superior (wičhíyena)

Problèma de classificacion[modificar | modificar la font]

D'efièch, al lum de las acquisicions de la lingüistica siouan del darrièr decenni[1], la decision del SIL de classificar una sola lenga dakota apareis pro artificiala. A partir del recent diccionari New Lakota dictionary de Jan Ullrich, que declara explicitament incorporar los "dialèctes", e non pas la lenga, "dakota", apareis qu'existís cap element particular (levat lo nom) que permetriá de ligar d'un biais significatiu los dos dialèctes "santee-sisseteton" e "yankton-yanktonai" que formarián la lenga dakota, e permetriá de los classificar coma unitat lingüistica separada respècte al tresen dels dialèctes mai pròches de la cadena lingüistica siox, lo lakota. Coma consequéncia naturala de que caldriá classificar ISO 639-3, en mai del lakota (lkt), ambedós dialèctes dakota (en seguir aital plenament los resultats de las recercas de Parks e DeMallie), o considerar una unitat lingüistica dakota-lakota unica[2], comprenent los tres dialèctes siox, mai o mens, mutualament comprensibles.

Referéncias[modificar | modificar la font]

  1. cfr. en particular los trabalhs de Parks/DeMallie e d'Ullrich
  2. definida simplament "siox" per Parks e Rankin (pag. 97 e seg.)


  • (en) DeMallie, Raymond J., « Sioux until 1850 »; dans R. J. DeMallie (éd.), Handbook of North American Indians: Plains (Vol. 13, Partie 2, p. 718–760), W. C. Sturtevant (Éd. Général), Smithsonian Institution, Washington, D.C., 2001, (ISBN 0-16-050400-7).
  • (en) Parks, Douglas R. & Rankin, Robert L., « The Siouan languages », ibid. (Partie 1, p. 94–114).
  • (en) Lewis, M. Paul (ed.), 2009. Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition, éd. SIL International, Dallas, Texas, États-Unis.
  • (en) Parks, D.R. & DeMallie, R.J., « Sioux, Assiniboine, and Stoney Dialects: A Classification », dans Anthropological Linguistics, 1992, vol. 34, nos 1-4
  • (en) Ullrich, Jan, New Lakota Dictionary : Lakhótiyapi-English / English-Lakhótiyapi & Incorporating the Dakota Dialects of Santee-Sisseton and Yankton-Yanktonai, Bloomington,Lakota Language Consortium, 2008 (ISBN 0-9761082-9-1)