Arthur Rimbaud

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Còde QRpedia d'estampar per un accès dirècte a aquèth article


Donadas
d · m
Arthur Rimbaud
poètaescrivan e  autor (WikiData)

autor (WikiData)


Naissença 20 d'octobre de 1854
N. a Charleville-Mézières
Decès 10 de novembre de 1891 (a 37 ans)
D. a Marselha
Causa de decès
Assassinat/ada per
Luòc d'enterrament
Lenga mairala
Fogal ancestral

.

Arthur Rimbaud signature.svg
Paire Q8308563
Maire Q17148576
Oncle
Tanta
Grands
Bèlamaire
Bèlpaire
Fraire
Sòrre Q17148592
Conjunt
Companh/a
Filh/a
Religion
Membre de
Familha nòbla
Membre de
l'equipa esportiva
posicion de jòc
tir (esquèrra/drecha)
grad dan/kyu
Grop etnic
Orientacion sexuala
Profession poètaescrivan e  autor (WikiData)
Emplegaire
Domeni d'activitat
Escolaritat
Diplòma
Director de tèsi
Estudiant de tèsi
Foncion politica
Residéncia oficiala
Predecessor
Successor
Partit
Tessitura
Label discografic
Lista de cançons
Discografia
Mission de l'astronauta
Distincions e prèmis
Branca militara
Grad militar
Etapa de canonizacion
Familha nòbla
Títol de noblesa
Títol onorific
Comandament
Conflicte
Jorn de la fèsta
Nom de naissença Jean Nicolas Arthur Rimbaud
Autres noms Jean Baudry
Movement(s) inclassificable, produch del romantisme (e del Parnasse)
Genre(s) Poesia e Poèma en pròsa
Òbras
Identificants
BNF 119219976
SUDOC 027100669
GND 118601032
VIAF 7396281
ULAN


DOI
RKDimages
Rijksmonument
KGS
Historic Places identifier
ID d'artista de MusicBrainz 1f1b51eb-ebc8-49d9-b52c-d7d6e1ab53c6
ID album de MusicBrainz
ID d'òbra de MusicBrainz


Legislator
Identificant BHL
Identificant ITIS
Identificant IUCN
Identificant NCBI
Identificant TPDB
Identificant GBIF
Identificant WoRMS
Numèro EE
Indicatiu
Còde AITA
Còde OACI
Còde mnemonic
Identificant JPL Small-Body Database
Còde de l'observatòri Minor Planet Center
Identificant Structurae
Identificant Emporis
Numèro CAS
numèro EINECS
SMILES
InChI
InChIKey
Còde ATC
Numèro E
Identificant UNII
Numèro RTECS
Identificant ChemSpider
Identificant PubChem (CID)
Numèro ZVG
Identificant ChEBI
Numèro ONU




Commons-logo.svg Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Arthur Rimbaud.

Jean Nicolas Arthur Rimbaud (Charleville-Mézières, lo 20 d'octòbre de 1854 - Marselha, lo 10 de novembre de 1891) foguèt un poèta francés.

Biografia[modificar | modificar la font]

Vida a Charleville-Mézières[modificar | modificar la font]

Nasquèt d'una familha de la classa mejana rurala de Charleville-Mézières, Ardenas. A l'edat de quinze ans, aviá recebut fòrça prèmis e aviá compausat de vèrses originals de granda qualitat e de dialògs en latin.

Cap a la poesia amb Verlaine[modificar | modificar la font]

dessenh d'Arthur Rimabud per Paul Verlaine

En 1870, son mèstre, Georges Izambard, venguèt son primièr mentòr literari, e sos vèrses en francés aqueriguèron rapidament una qualitat superiora. Fugiá sovent e fòrça possiblament, en una d'aquelas fugidas, participèt brèvament a la Comuna de París, en 1871, çò que li inspirarà lo poèma L'Orgie parisienne o Paris se repeuple (L'Orgia parisenca o París se repòbla).

Foguèt probablament victima d'una ataca sexuala de la part de soldats bandats. Son poèma Le Cœur supplicié (Lo còr supliciat) o suggerís. Alara venguèt anarquista e comencèt de beure. Tornèt a París a la fin de setembre de 1871 davant l'invitacion de l'eminent parnassian Paul Verlaine (prigondament impressionat per la lectura de l'òbra mèstra de Rimbaud: Le bateau ivre - Lo batèl èbri).

Rimbaud visquèt pauc temps aprèp dins l'ostal de Verlaine. Aquel poèta, d'orientacion bisexuala, s'enamorèt rapidament d'aquel naut adolescent, d'uèlhs blaus e de pèl bruna e menant vida dissolguda, bandats amb aussent e ashish. Escandalizèron aital l'elèit literari parisenc, indignat particularament pel comportament de Rimbaud, l'arquetipic enfant terrible. Al cors d'aquel periòde, contunhèt d'escriure los sos vèrses modèrnes visionaris, en superant son mèstre, Charles Baudelaire.

La relacion omosexuala turbulenta entre Rimbaud e Verlaine los condusiguèt a Londres en 1872, en abandonant Verlaine, son esposa e son filh.

En julhet de 1873, aprèp una brega particularament violenta a la gara de Brussèlas, Verlaine tirèt sus Rimbaud. Verlaine foguèt arrestat e somés a un umiliant examen medicolegal. Lo jutge foguèt implacable e malgrat que Rimbaud retirèsse la denóncia, Verlaine foguèt condemnat a dos ans de preson.

Rimbaud tornèt a Charleville e acabèt Une saison en enfer (Una sason en infèrn), amplament considerada coma una de las òbras pionièras del simbolisme

En 1874 tornèt a Londres amb lo poèta Germain Nouveau amb lo qual fa una ruptura amb Illuminations (Illuminacions), en i comprenent los primièrs dos poèmas en rima liure en francés... (cal pas oblidar pr'aquò que los trobadors occitans s'èran agut inventat lo vèrs liure o estramp mai de cinc sègles abans...).

Rimbaud e Verlaine se retrobèron per lo darrièr còp en 1875, en Alemanha, quand Verlaine recuperèt la libertat après sa falsa conversion al catolicisme. Alavetz Rimbaud aviá abandonat l'escritura e aviá optat per una vida establa de trabalh, alassat de la salvatja existéncia anteriora.

Vida d'aventurièr[modificar | modificar la font]

Rimbaud a Harar en 1883

Contunhèt de viatjar extensament per Euròpa, sovent a pè. A l'estiu de 1876 s'enrotlèt coma soldat dins l'armada neerlandesa per viatjar gratuitament a l'illa de Java, (Indonesia), ont desertèt rapidament, e tornèt posteriorament en França en batèl. Viatgèt a Chipre e, en 1880, s'establiguèt fin finala a Aden (Iemèn), coma trabalhador de cèrta importància a l'Agéncia Bardey. Aguèt ailà divèrsas amants nadivas e pendent un temps visquèt amb una abisínia.

En 1884 daissèt aquel trabalh e se convertiguèt en mercand per son compte pròpri a Harar, dins l'actuala Etiopia. I faguèt una pichona fortuna coma traficant d'armas fins a que desvolopèt una sinoviti al genolh drech que degenerèt en carcinòma, çò que lo forcèt de tornar en França lo 9 de mai de 1891, ont de paucs après jorns li calguèt amputar la camba. Moriguèt fin finala a Marselha, lo 10 de novembre, a l'edat de 37 ans.

L'òbra[modificar | modificar la font]

Citacions[modificar | modificar la font]

Los caps d'òbra[modificar | modificar la font]

Una sason en infèrn (1873)[modificar | modificar la font]

citacions[modificar | modificar la font]

Illuminacions (1872-1875)[modificar | modificar la font]

citacions[modificar | modificar la font]

Òbras[modificar | modificar la font]

dessenh d'Arthur Rimbaud per Paul Verlaine
    • Accessories-text-editor.png
  • Une saison en enfer(1873)... Una sason en infèrn
  • Illuminations (1872-1875, publicats en 1886)... Illuminacions
  • Reliquaire, poesias (1891)... Reliquari
  • Poésies complètes (1895)... Poesias complètas
  • Lettres, Égypte, Arabie, Éthiopie (1899)... Letras, Egipte, Arabia, Etiopia
  • Œuvres, vers et proses (1912)... Òbras, vèrses e pròsas
  • Les Mains de Jeanne-Marie (1872)... Las Mans de Joana Maria
  • Stupra (publicat en 1923 dins la revista surrealista Littérature, mas compausat fin 1871)... idem
  • Un Cœur sous une soutane (1870)... Un Còr jos una sotana
  • Sensation (1870)... Sensacion
  • Le dormeur du val (1870)... Lo dormeire del val
  • Lettres de la vie littéraire (1870-1874)... Letras de la vida literària
  • Ma Bohème (1870)... Ma Boèmia

Bibliografia generala[modificar | modificar la font]

  • Wikisource logo suggestion - curved books.png

edicions originalas e compilacions[modificar | modificar la font]

a l'entorn del poèta[modificar | modificar la font]

a l'entorn de l'òme[modificar | modificar la font]

generalitats[modificar | modificar la font]

traduccions[modificar | modificar la font]

Discografia[modificar | modificar la font]

Filmografia e documents audiovisuals[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

Ligams videografics[modificar | modificar la font]

  • Video.jpg
    • sus YouTube... mai de 2430 documents subre n' Arthur Rimbaud en picar coma clau Arthur Rimbaud

Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]